laatst bijgewerkt:
30-03- 2016
o o o o m P i e t
home
om te
weten:

contact
over ons: hoe-wat-waarom
ook belangrijk:
winkelwaren
ooooma
Piet:
educatief
markten en activiteiten:
agenda
Pay4Play
ons alternatief voor kinderarbeid
indië-
indonesië
tanah air kita: land van herkomst
english
explanation
teman- textiel en links naar vrienden

HOME - NL
HOME - English explanation

Oooom Piet en de
16 september stichting
contact:
lexa_jaffe_klusman@yahoo.com
+31 655 391 341
+31 0715 144 802
bezoekadres - op afspraak!
woonhuis Walter en Lexa Jaffe
Plantsoen 35
2311KG Leiden
IBAN bankrekening:
NL70INGB0003378434
t.n.v. Jaffe te Leiden

KvK Leiden 41169266
BTWnr 804339557

Oooom Piet en de
16 september stichting
contactpersoon :
Lexa Jaffe-Klusman
lexa_jaffe_klusman@yahoo.com
+31 655 391 341
+31 0715 144 802
bezoekadres - op afspraak!
woonhuis familie Jaffe
Plantsoen 35
2311KG Leiden
giro : 749067896
t.n.v. Jaffe te Leiden

KvK Leiden 41169266
BTWnr 804339557

klik hieronder op het onderwerp
waarover je wilt lezen:
Oooom Piet en Lexa's oom Piet
IndiŽ-IndonesiŽ en helpen
oma Lexa's kindervrindjes
Pay4Play in Limo
Ooooma Piet verjaarspartijtjes
schoolprojecten
uitleg wajangpoppen
downloads wajangpoppen
download mainan dadu- gokspel
download spelregels jongklak


1912-de echte oom Piet met z'n moeder, een Indisch jongetje van nog geen jaar, in een jurkje

1930- ongeveer- Lexa's andere Oma, Jeanne Klusman-Sassin. met háár moeder, ook in Indië geboren, een 'meisje Rogge', getrouwd met een Fransman

1937- Lexa's Pappie, Jean Klusman, gebruikte een theemuts en een slabbetje als baard- want ook als je buiten de route van de stoomboot valt moet je als Nederlandse familie toch wel Sinterklaas vieren


1946- Lexa, nog geen 5 jaar, na de oorlog, in Den Haag op de foto met peetopa Alex Klusman

de loewak klimt heel hoog om alleen de rijpste koffiebonen te vinden- maar deze baby ligt als een poes lekker lui op schoot

een wajangpop van hoe een poppenspeler, een dalang, met schaduwpoppen de verhalen vertelt


hij ziet er vrolijk uit- maar dit is wel kinderarbeid, want deze visverkoper in Waikabubak op Sumba werkt in plaats van naar school te gaan

ooooma Piet : educatief

voor kinderen en voor wie met kinderen bezig is-

over Indië en Indonesië en daar kind zijn- en er wegmoeten

Over Indië leer je misschien op school wel iets- het bestaat niet meer, maar is voor veel mensen die er geboren werden, zoals Ooooma Piet zelf, nog wel heel belangrijk. Dat land was vroeger een Nederlandse kolonie, net als vroeger bijvoorbeeld Suriname en de Antillen. Het heette toen Nederlandsch Oost-Indië. Nu is het een onafhankelijk, heel groot land. Het bestaat uit ontelbaar veel eilanden- een paar heel grote en erg veel hele kleintjes- daarom is het niet duidelijk hoeveel het er eigenlijk zijn.
Dat grote land, waar Lexaatje Klusman, met toevallig blond haar en blauwe ogen werd geboren, op het grote eiland, heet Indonesië.
Oooom Piet is Indisch èn Indonesisch. Het is naar oom Piet James vernoemd. Die was, net als ik, zijn nichtje Lexa, dol op kinderen. Met het geld dat Lexa van hem erfde toen hij overleden was kocht zij allemaal leuke dingen op Java en Bali, twee grote eilanden in Indonesië, en toen ze die hier ging verkopen noemde zij de Indonesische, handelende tak van de al bestaande familiestichting "Oooom Piet", om haar oom Piet te bedanken. En als grapje.
Oom is in het Indonesisch om, maar òòòòm is hoe de mantra- de zangspreuk, klinkt die je in Bali in Hindoetempels vaak hoort. Probeer het maar- als je de òòò heel lang aanhoudt begint het in je buik een beetje te trillen. Het voelt wat raar maar wel lekker. Vooral als iedereen die om je heen ook op de grond zit en het zing-zegt, terwijl de goden hun offertjes met bloemen en wierook mogen ruiken

Indië/Indonesië en geld

Lexa wilde een naam met iets Indonesisch. Zij wilde helemaal geen geld verdienen met Oooom Piet, ze wilde juist iets terugdoen voor al het harde werk van de mensen in Indonesië toen het nog een kolonie van Nederland was. Door hun werk had haar eigen familie het daar zo fijn gehad. En ze hadden er veel geld verdiend.
Na de tweede wereldoorlog brak er een heel bloedige oorlog uit. Het ging om de onafhankelijkheid van Indonesië. Koloniale families, ook die van Lexa, vluchtten naar Nederland- zij werden weggejaagd. Nu kunnen Indische mensen weer terug naar hun geboorteland. Het is daar weer veilig voor hun en ze zijn ook niet zo boos meer over alles wat in die akelige oorlog ná de Tweede Wereldoorlog is gebeurd. De zon schijnt nog steeds lekker en het is een fijn vakantieland met vriendelijke mensen. Die proberen te vergeten dat de over-over-over grootvaders en -moeders van deze rijke toeristen misschien wel ooit slaven hielden. Misschien wel hun eigen bet-overgrootmoeder.
Iets minder lang geleden vonden veel kolonialen de 'inlanders', de mensen over wie zij vroeger de baas speelden, een soort kinderen. Nu willen ze graag helpen in Indonesië, omdat er niet zo heel veel euro's nodig zijn voor een schoolgebouwtje of een nieuw dak voor een oud weeshuis.
Ook Lexa ging terug naar Indonesië, 50 jaar nadat zij als kindje van 4 jaar meegenomen was door haar Pappie en Mammie naar het veilige, maar wel wat koude Nederland. Zij was heel blij dat de mensen in Indonesië haar vrienden wilden worden. Ze hadden wel veel minder geld dan wij hier. Ook Lexa wilde graag helpen.
Als kind gaf Lexa graag geld aan bedelaars- en dan voelde ze zich- hm... een hele piet. Maar zo wilde ze toen ze ouder was niet meer met mensen omgaan. Geholpen worden is fijn, en soms heel hard nodig. Maar zielig gevonden worden is niet leuk. Wat kon ze doen om de mensen van haar geboorteland te helpen zonder ze als zielepieten te behandelen?
Lastig hoor. Maar met Oooom Piet kregen haar nieuwe vrienden alleen geld als eerlijk loon, als betaling. Voor iets wat ze zelf gemaakt hadden, of van een ander gekocht, en waarbij Ooom Piet hielp het in Holland, zonder winst door te verkopen. Of zij werden betaald voor werk dat zij voor Oooom Piet deden.
Veel Indonesiërs vertelden Lexa dat zij dat idee van handel-als-hulp, zonder winst, maar ook zonder mensen te vertellen waarvoor ze het ontvangen geld moesten gebruiken, heel leuk vonden. Ze vroegen lage prijzen, zodat Oooom Piet hun spulletjes makkelijk kon verkopen en snel weer nieuwe dingen kon bijkopen. Ze nodigden Lexa te logeren en waren blij verrast als Lexa daar net als een hotel voor betaalde. Dat hoefde helemaal niet, want in gastvrijheid spreekt vanzelf. Het is een deel van de Indonesische en Indische cultuur waar Nederland nog veel van zou kunnen leren.
Toch blijft lastig als je meer geld hebt dan je vrienden. Gelukkig behandelen veel van Lexa's Indonesische vrienden haar een beetje als familie. Als een rijke tante uit een ver land. Tegenwoordig is zij te oud om nog veel zaken te doen. Maar ze vindt hun aardig en komt graag bij ze logeren. Het doet wat denken aan hoe Lexa vroeger zelf een rijke oom had, oom Piet, de jongste broer van haar moeder.[naar boven ]

oma Lexa's kindervrindjes in Indonesië

Lexa is, sinds 1996, al meer dan 40 keer naar Indonesië terug geweest. Zij logeerde al gauw alleen bij mensen thuis, behalve als ze op doorreis was. Uit vriendelijkheid en vanwege haar witte haar noemden veel mensen haar "oma" in plaats van ibu- mevrouw. Ondertussen heeft ze in Holland ook echte kleinkinderen, tjoetjoe op z'n Indisch.
In Indonesië had ze allang veel cucu- 'kleinkinderen' die eigenlijk gewoon kleine vrindjes zijn. Vooral op Nusa Penida, een eiland dat bij Bali hoort. Je moet er met een boot naartoe als het tij goed is.
De kleine kinderen van Limo op Nusa Penida kennen Lexa al zolang ze zich iets kunnen herinneren. Lexa komt al in dat dorpje sinds 1996, tijdens haar eerste reis terug naar haar geboorteland. Toen het minder druk werd bij Oooom Piet ging Lexa er steeds vaker heen en bleef zij steeds langer.
Veel kinderen zijn nu volwassen, maar zij herinneren zich nog steeds de chocolade sigaretjes die Lexa vroeger uitdeelde. Met de kinderen van het dorpje Limo doet zij nu een project, samen met Made Gata en zijn vrouw Komang Astini.
Omdat Lexa van knutselen houdt en vooral de grotere kinderen geld nodighebben om boeken en schoolkleren te kopen en ze het niet leuk vinden als ze merken dat hun ouders daar eigenlijk niet genoeg geld voor hebben proberen ze zelf geld te verdienen- maar dat lukt niet altijd en zo kwam Lexa, toen ze zich te oud ging voelen voor containergedoe en drukke grote beurzen en markten, alweer op het idee van Pay4Play.
Je kan daar meer over vinden bij de P van Pay4Play.

Ooooma Piets laatste schoolproject-
in het hart van Leiden

Oooom Piet werkt al jarenlang samen met allerlei scholen. Op de o.b.s. Lucas van Leyden in Leiden doen we al vanaf 2002 allerlei projecten. We hebben daar in diverse groepen 8 speciale Indonesië-lessen gegeven, inclusief een uitwisseling van foto's met een briefje.
In 2014 en 2015 kwamen wij er wel erg veel- want toen had de docente voor kunstzinnige vorming, Coorie Koenen, met Ooooma Lexa bedacht dat het leuk zou zijn iets met kleur te doen voor het grote Textel Festival in de Pieterskerk.
De leerlingen, vanaf kleuters tot aan groep 8, maakten heel verschillende dingen en gebruikten steeds andere technieken. Het proces van het bedenken en maken was het belangrijkst, maar er kwamen mooie resultaten uit voort, te bewonderen op de Textielroute van het Textiel Festival 2015, in de Openbare Bibliotheek.
Een groot batik wandkleed met land en zee in de tropen; een mobile met de ingrediënten voor hutspot in textiel; lopers met de metamorfose van dieren die zich zowel in water als op land bewegen- met eigen stempels versierd en gestempeld; transparante land- en waterwezens geknipt uit met Shibori- Japanse ikat, gemaakte lappen- veel textiel, veel kleur, veel samen bezig zijn met textiel en ideeën. Oooom Piet leerde veel nieuws en kon daarbij ook nog oude voorraad een leuke bestemming geven. [naar boven]
De allereerste keer op de Lucas, in 2002, had Oooom Piet net een snuffelwinkeltje op het Levendaal geopend. En toen de leerlingen aan het eind van het schooljaar een hele internationale feestdag voor hun families hielden heeft groep 8 voor ons aan de lopende band vliegers verkocht! Het was zó druk dat er geloof ik niet eens tijd was om foto's te nemen.

andere schoolprojecten-
altijd scholen in de buurt van Leiden
-
en in Indonesië

Het toneelproject met groep 3 van de o.b.s. De Springplank in Oegstgeest was ook heel byzonder. De enorm aardige en ervaren docent van de kleuters hielp fantastisch en Heri, Tari en Winda, uit Sumatra en Java, leerden de kinderen liedjes zingen en kleedden ze echt Indonesisch aan voor de uitvoering op de ouderavond.
De ouders en opa's en oma's genoten minstens zoveel van de voorstelling als de kinderen en wijzelf.
Ook de gastles aan groep 7 van de Islamitische school in Alphen aan de Rijn vergeten we niet gauw- iedereen vond het heel leuk aan de kleine van palmblad gevlochten bolletjesdozen te ruiken. Veel van de kruiden kenden de kinderen al uit de keuken van hun moeder- hoe ze ruiken tenminste. Maar hoe heetten ze nou toch? Zelfs de juf moest hard nadenken.
Voor ons is het simpel: het is de Geur van Indië/Indonesië die ook in een klaslokaal in Nederland zo lekker ruikt!
We hebben ook een aantal keren briefwisselingen met kleuters en met kinderen van basisscholen op touw gezet- hier in Leiden an Rijswijk- in Indonesië op Sumatra, in Pekanbaru; op Java, in Kota Gede; op Bali, Nusa Lembongan en Nusa Penida.
We helpen docenten graag door ideeën en voordelige materialen en artikelen te leveren. Als u geïnteresseerd bent kunt u een afspraak maken om een keer langs te komen. Wat is lontar? Hoe werkt de zingende bromtol? Wij hebben nog steeds voorraad die we graag opruimen door de materialen kosteloos aan de school aan te bieden- en foto- en versieringsmateriaal dat u van ons mag lenen. En als er geld voor een 'goed doel' wordt verzameld krijgt de school spulletjes om te verkopen van ons- gratis of tegen extra lage prijzen. [naar boven]

wajangpoppen- om zelf te maken

Klik hier voor de uitleg: wajangpoppen maken

Klik op de naam van de pop die je wilt zien
kantjil; karbouw; krokodil; nenek; olifant; petani; schildpad; tijger; vogel.

Rechter muisklik als je een plaatje hebt geopend en sla de afbeelding van de wajangpop op in je eigen computer om hem af te kunnen drukken.
Wij raden aan de poppen groot af te drukken op dun karton of echt stevig papier, zodat het maken van de verbindingen bij pootjes en slurf en dergelijke minder gepriegel is en ze minder kwetsbaar zijn als je ermee speelt. Minder mooi maar ook een oplossing: dunner papier lamineren na het beschilderen.
Met kwasten en verf beschilderen geeft een veel mooier effect, ook bij heel kleine kinderen, dan kleurpotlood (wat ook te lang gaat duren), krijtjes (waskrijt ziet er snel 'vies' uit) of viltstift (wordt streperig bij grote vlakken en geeft heldere maar minder 'levende' kleuren). Een vuilniszak met een gat voor het hoofd en bij de hoeken gaten voor de armen is een prima verfjak om de kleding te beschermen.
Ooooma Piet probeerde het
ooit bij een verjaarspartijtje en wil nooit meer anders! Vooral als er echte poppen zijn die kunnen worden omgetrokken, zoals zij leerde dat de dalangs- poppenspelers en makers uit Jogja, Ki Ledjar en zijn kleinzoon Nanang, het bij workshops altijd laten doen.
Maar daarvoor moet je wel die poppen hebben- bijv. door Ooooma Piet op school of voor een verjaarsfeestje uit te nodigen- als Oooom Piet straks niet meer aan verkoop doet is daar misschien weer tijd voor. Vragen staat vrij- en zolang Ooooma Lexa's botten niet al te veel kraken doet zij het met plezier. [ naar boven ]

Klik hier voor de spelregels van papan djongklak (PDF, 30 Kb)

Klik hierom de gokmat + spelbeschrijving te downloaden (PDF, 375 Kb).
U kunt ook een blanco gokmat aan de kinderen geven, nog zonder tekeningen, zodat iedereen in plaats van de Balinese plaatjes in te kleuren en na te tekenen zelf en op eigen niveau een afbeelding op het vel en op de dobbelstenen kan tekenen- gewoon een vel met dikke lijnen in zes vierkante vakken verdelen. [ naar boven ]


1908- baby Mieneke, Lexa's moeder, tijdens haar vaders 'verlof' in Nederland, bij haar moeders moeder op schoot- iedereen op de foto is in Indië geboren en ging weer terug na deze heel lange vakantie

1915- oom Piet James. naar wie Oooom Piet vernoemd is, als matroosje in Indië, op de suikerfabriek van zijn moeders familie Ament- waar vader James toen directeur van was

2002- hier is Lexa´s moeder nog een echt Indisch meisje, aan de hand van Juf- rechts haar broers in celana monyet
1929- hier is Mieneke juist een Hollands boerinnetje

1941- terug in IndiŽ- nu als moeder, met baby Lexa op schoot- net voor haar man in Japan krijgsgevangene wordt

1946- Trientje als matroosje-Pappie Klusman was in de oorlog reserve-officier bij de Marine geworden- Lexaatje staat tussen haar peetopa Klusman en Oma, in een jurkje van een tafelkleedje- grote Dik en Majankie links

1996- Lexa, terug in haar geboorteland, poot met haar dochter Jenny de bibit uit

de bibit- de zaailingetjes, in een rijstveld- sawah- die de klapperbomen weerspiegelt

tanah air kita- ons water en land- zo heet je geboorteland in Indonesië- een land met veel eilanden- en zee ertussen

2008- Yogya en Solo hebben elk hun eigen soort becak- fietstaxi- deze kochten wij in Yogya toen wij nog hele containers naar Holland haalden- hij staat nu in Leiden

2010- als je bij mensen thuis logeert zijn er haast altijd kuikentjes- net als in de tuin van Lexa's Opa James

2010- en dit zijn de vaders van de lieve kuikentjes- ayam adu- gevechtshanen zijn- mooi, maar. ook zonder mensen die hun aanmoedigen: aggressief

2011-er zijn ook altijd en overal kinderen- als Lexa de luiken opendeed na haar middagdut hingen Diah en Juwita al over het muurtje

er zijn nog heel veel vlinders in IndonesiŽ- deze is getekend met hete was en een speciaal trechtertje- een moeilijke, maar erg mooie techniek



2014- dit wandkleed werd door juf Hanneke's groep 8 gebatikt met het thema Land-Water van het Textiel Festival
2015- in maart mochten de kinderen van Pay4Play op Nusa Penida oefenen op een paar van de spannende Japanse Shibori-technieken- hier vouw-en-verf

2015- groep 6 van juf Hanneke deed ook mee aan hhet textielprojekt- het maakte met Shibori letters en land en water-figuren

2015- hier zie je de stempels die de nieuwe groep 8 zelf maakte en waarmee zij lopers versierden- metamorfose- op en bij land en water

als je veel kinderen hebt is het heel moeilijk aan geld te komen om hun naar school te kunnen sturen

Made Gata heeft hard gewerkt voor geld voor minder stoffige daken en vloeren- minder mooi maar Limo is nu wel gezonder en hij is terecht populair

2010-Pay4Play-kinderen knipten op Nusa uit de vliegtuig-tijdschriften met hun nieuwe scharen plaatjes uit- horloges die als je ze om je pols plakt net echt lijken.

Ooooma Lexa begon een verjaarspartijtje altijd met een verhaal over het dwerghertje Kantjil.

Gokken met een echte Balinese gokmat en beschilderde dobbelstenen is ook erg leuk.

HOME
English explanation

alle teksten en foto's mogen gebruikt,
mits niet voor commerciële doeleinden

©16 september stichting

laaatst bijgewerkt: 30-03-2016